Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD – Attention Deficit Hyperactivity Disorder) không phải chỉ là một nét tính cách “nghịch ngợm” hay sự bốc đồng nhất thời của trẻ. Đây là một tình trạng y tế thực sự, đòi hỏi sự thấu hiểu và can thiệp đúng cách từ cha mẹ và những người chăm sóc trẻ. ADHD là một rối loạn phát triển tâm lý, hành vi và cảm xúc thường gặp ở trẻ em, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, tự kiểm soát hành vi và quản lý cảm xúc.
Với tư cách là người đồng hành cùng con, sự hiểu biết của cha mẹ chính là chiếc chìa khóa đầu tiên, mở ra hành trình giúp trẻ vượt qua những thử thách và phát huy tối đa tiềm năng của mình. Nhi Đồng Con Cưng rất mong các trang thông tin này có thể mang lại những kiến thức bổ ích và sự động viên mà cha mẹ đang cần.
Giá khám: 850.000 VNĐ
(Có xuất hóa đơn VAT để hoàn trả bảo hiểm)
NHẬN BIẾT TRẺ ADHD
| TRIỆU CHỨNG | TRẺ HIẾU ĐỘNG | TRẺ ADHD |
| Mức độ hoạt động | Hiếu động nhưng có thể kiểm soát được khi cần thiết, khi được yêu cầu (Ví dụ: ngồi yên trong lớp học). | Hoạt động quá mức, khó ngồi yên ngay cả khi yêu cầu, thường xuyên di chuyển liên tục. |
| Khả năng tập trung | Có thể tập trung vào nhiệm vụ khi thích thú hoặc khi có sự nhắc nhở từ người lớn. | Khó duy trì sự tập trung, dễ bị phân tâm ngay cả khi làm những việc yêu thích, hoặc trong môi trường không có sự sao nhãng. |
| Tính bốc đồng | Thỉnh thoảng bốc đồng trong tình huống cụ thể, có lý do phù hợp. Trẻ hiểu hiểu được và tuân thủ quy tắc xã hội. | Bốc đồng liên tục, làm ảnh hưởng người khác, khó chờ đợi đến lượt hoặc thực hiện hành động mà không nghĩ đến hậu quả. |
| Phản ứng với cấu trúc và kỷ luật | Thích nghi nhanh hơn với quy tắc và cấu trúc khi được hướng dẫn cụ thể. | Khó tuân thủ các quy tắc, ngay cả khi đã được nhắc nhở, thường phản kháng hoặc hành động trái ngược với hướng dẫn. |
| Mức độ của triệu chứng | Triệu chứng có thể xuất hiện trong thời gian ngắn và chỉ biểu hiện rõ rệt ở một môi trường. | Triệu chứng kéo dài ít nhất 6 tháng, xuất hiện ở tối thiểu 2 môi trường khác nhau (nhà, trường học, nơi công cộng). |
| Tác động đến cuộc sống hàng ngày | Ảnh hưởng ít đến học tập và mối quan hệ xã hội, thường chỉ là những hành vi tạm thời. | Gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến học tập, gia đình, mối quan hệ xã hội và thường cần sự can thiệp của chuyên gia để hỗ trợ phát triển và điều trị. |
VÌ SAO TRẺ MẮC ADHD? NGHIÊN CỨU KHOA HỌC NÓI GÌ?
(Click hoặc nhấp vào hình ảnh để phóng to và xem chi tiết)
CHIẾN LƯỢC CAN THIỆP CHO TRẺ MẮC ADHD
Điều trị ADHD là luôn cần thiết vì nếu không được nhận diện và điều trị kịp thời, ADHD có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như học hành sa sút, trầm cảm, hành vi tiêu cực, thất bại trong các quan hệ xã hội, hiệu suất công việc kém, và tăng nguy cơ tai nạn do mất tập trung.
Điều trị có thể giúp trẻ:
- Cải thiện mối quan hệ với người chăm sóc, thầy cô, anh chị em hoặc bạn bè (Ví dụ: chơi không cãi nhau, đánh nhau trong giờ nghỉ).
- Đạt được kết quả tốt hơn trong học tập (ví dụ: hoàn thành đúng lượng bài tập).
- Tuân thủ quy tắc xã hội và pháp luật.
I. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ KHÔNG DÙNG THUỐC
Là điều trị chính yếu và luôn được ưu tiên hàng đầu đặc biệt là trẻ nhỏ hơn 6 tuổi. 2 liệu pháp chính yếu được sử dụng là Can thiệp Hành vi (Behavior Intervention) và Liệu pháp Nhận thức – Hành vi (Cognitive-Behavioral Therapy). Chi tiết về cả 2 phương pháp được liệt kê trong bảng sau:
| KHÍA CẠNH | CAN THIỆP HÀNH VI (Behavior Intervention) | LIỆU PHÁP NHẬN THỨC – HÀNH VI (Cognitive-Behavioral Therapy) |
| Mục tiêu | Giảm hành vi tiêu cực và tăng cường hành vi tích cực. | Thay đổi suy nghĩ tiêu cực và hành vi không hiệu quả, phát triển kỹ năng tự kiểm soát. |
| Phương pháp chính | Sử dụng các chiến lược khen thưởng và hình phạt để thay đổi hành vi. | Thực hành nhận diện và thay đổi suy nghĩ tiêu cực, kết hợp với thay đổi hành vi. |
| Trọng tâm | Hành vi bên ngoài, như tăng động, xung động và không chú ý. | Cả suy nghĩ và hành vi, tập trung vào việc thay đổi các suy nghĩ sai lệch và hành vi tiêu cực. |
| Kỹ thuật sử dụng | Các nguyên tắc được cấu trúc, dễ áp dụng và có hiệu quả sớm: + Khen thưởng hành vi tích cực (sticker, điểm thưởng). + Phớt lờ hành vi xấu không nghiêm trọng. + Sử dụng hình phạt nhẹ cho hành vi cần điều chỉnh (time-out). | Phương pháp điều trị lâu dài, yêu cầu sự hợp tác và hiểu biết sâu sắc về bản thân: + Nhận diện suy nghĩ tiêu cực và thay thế chúng. + Thực hành kỹ năng xã hội và giải quyết vấn đề. + Cải thiện kỹ năng tự kiểm soát cảm xúc. |
| Phạm vi ứng dụng | Thích hợp trong môi trường gia đình và học đường, nơi hành vi có thể được quản lý trực tiếp. | Thích hợp trong môi trường trị liệu cá nhân hoặc nhóm, với sự tham gia của trẻ để thay đổi suy nghĩ và hành vi. |
| Thời gian điều trị | Thường là ngắn hạn (vài tuần đến vài tháng) với các can thiệp hành vi tức thì. | Thường kéo dài hơn, có thể từ vài tháng đến một năm, tập trung vào việc thay đổi thói quen nhận thức và hành vi. Thay đổi lâu dài và bền vững trong hành vi và suy nghĩ, cải thiện khả năng tự kiểm soát. |
| Đối tượng áp dụng | Phù hợp với trẻ em có hành vi xấu rõ rệt mà không cần can thiệp sâu vào cảm xúc hoặc suy nghĩ. | Đòi hỏi sự kiên trì và hợp tác từ trẻ, thời gian điều trị lâu dài hơn và khó khăn trong việc duy trì sự thay đổi nếu trẻ không chủ động. |
II. PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SỬ DỤNG THUỐC
Trong quá trình điều trị ADHD, sử dụng thuốc là một lựa chọn khá hiệu quả, đặc biệt khi các phương pháp không dùng thuốc không đủ để kiểm soát triệu chứng. Các loại thuốc điều trị ADHD được phân chia thành ba nhóm chính, mỗi nhóm có ưu và nhược điểm riêng.
TIÊN LƯỢNG ĐỐI VỚI TRẺ ADHD
(Click hoặc nhấp vào hình ảnh để phóng to và xem chi tiết)
ĐẶT HẸN KHÁM – BOOK A DOCTOR’S APPOINTMENT
BÁC SĨ CHUYÊN KHOA
Bác sĩ Nguyễn Đức Hòa – Chuyên khoa Thần kinh Nhi tại Bệnh viện Nhi Đồng 2. Bác sĩ có gần 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Thần kinh Nhi, chuyên chẩn đoán và điều trị các rối loạn thần kinh ở trẻ em và các bệnh lý nội nhi tổng quát.
