Khi thấy con mình có những biểu hiện bất thường, lặp đi lặp lại không kiểm soát được như: Nháy mắt, giật mắt, giật miệng, khịt mũi, tằng hắng,… không ít phụ huynh sẽ lo lắng, cảm thấy hoang mang vì không biết “Nó là gì?”, “Tại sao lại xuất hiện?”. Thậm chí đôi khi, phụ huynh đã biết đó là các triệu chứng của Tics nhưng vẫn không hết hoang mang và càng lo sợ hơn!
Nhi Đồng Con Cưng muốn khẳng định rằng: Tics là một rối loạn thần kinh rất phổ biến ở trẻ em. Có đến 1 trên 50 trẻ có thể gặp rối loạn Tics. Điều này có nghĩa: Con của anh chị không phải trường hợp hiếm gặp. Vì thế, chúng ta có thể cùng nhau tìm hiểu để hỗ trợ con vượt qua khó khăn và giảm thiểu tác động tiêu cực của Tics lên chất lượng cuộc sống của con.
Giá khám: 350.000 VNĐ
(Có xuất hóa đơn VAT để hoàn trả bảo hiểm)
TICS LÀ GÌ?
Rối loạn Tics, tuy không phải là một bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể khiến cuộc sống hàng ngày của trẻ trở nên tồi tệ hơn. Những vấn đề như: Thành tích học tập, mối quan hệ gia đình, bạn bè, và thậm chí là cảm giác tự ti hoặc căng thẳng, lo âu, bốc đồng đều có thể xuất hiện.
Tuy nhiên, các bậc cha mẹ hãy yên tâm rằng: Chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu những tác động trên nếu hiểu rõ hơn về Tics, nguyên nhân gây ra và các phương pháp điều trị phù hợp. Tics được chia thành hai nhóm chính, và mỗi nhóm lại có những biểu hiện riêng.
Tics vận động
Là những cử động cơ thể lặp đi lặp lại mà trẻ hầu như không thể kiểm soát được
- Tics vận động đơn giản: Những biểu hiện như chớp mắt, nhún vai, giật đầu hoặc co thắt mặt.
- Tics vận động phức tạp: Bao gồm những động tác phức tạp hơn như nhảy, vỗ tay, hoặc kết hợp nhiều động tác lại với nhau.
Tics âm thanh
Là những âm thanh hoặc tiếng động bất ngờ do trẻ phát ra.
- Tics âm thanh đơn giản: Ví dụ như ho, hắng giọng, khịt mũi, thét lên hoặc thậm chí huýt gió.
- Tics âm thanh phức tạp: Có thể bao gồm nói lắp, nhại lại lời người khác hoặc đôi khi là những từ ngữ tục tĩu không phù hợp.
VÌ SAO TRẺ MẮC RỐI LOẠN TICS?
(Click hoặc nhấp vào hình ảnh để phóng to và xem chi tiết)
LÀM THẾ NÀO ĐỂ XÁC ĐỊNH TRẺ MẮC RỐI LOẠN TICS?
Cha mẹ có thể thắc mắc: “Làm sao để biết chắc rằng những cử động hoặc âm thanh bất thường của con là Tics hay chỉ là một thói quen nhất thời?”. Việc chẩn đoán Tics đòi hỏi sự quan sát tỉ mỉ, kiên nhẫn từ các bác sĩ và sự hỗ trợ thông tin, video quay các cử động/ âm thanh bất thường từ phía gia đình và nhà trường.
(Click hoặc nhấp vào hình ảnh để phóng to và xem chi tiết)
CÁC LOẠI TICS THƯỜNG GẶP
Rối loạn Tics tạm thời
(Provisional Tics Disorder)
Trẻ thuộc nhóm này khi các triệu chứng vận động hoặc âm thanh kéo dài dưới 1 năm. Tình trạng này thường tự thuyên giảm mà không cần can thiệp lớn.
Rối loạn Tics mạn tính
(Persistent Tics Disorder)
Khi các triệu chứng vận động hoặc âm thanh kéo dài trên 1 năm, trẻ sẽ được phân loại vào nhóm Tics mạn tính. Việc điều trị có thể cần đến sự hỗ trợ lâu dài hơn để cải thiện chất lượng cuộc sống.
Hội chứng Tourette
(Tourette Syndrome)
Nếu trẻ có cả Tics vận động và Tics âm thanh kéo dài trên 1 năm, trẻ sẽ được chẩn đoán là mắc hội chứng Tourette. Đây là dạng Tics phức tạp nhất và cần được điều trị và theo dõi chặt chẽ.
BÁC SĨ SẼ LÀM GÌ ĐỂ TRIỆU CHỨNG TICS BIẾN MẤT?
Khi con xuất hiện các triệu chứng Tics, điều quan trọng là chúng ta cùng tìm ra nguyên nhân khởi phát và giảm thiểu những tác động tiêu cực của Tics đến cuộc sống của con. Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng cách đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng Tics, sau đó đề xuất những biện pháp giúp cải thiện triệu chứng và ngăn ngừa tái phát.
Dưới đây là những điều bác sĩ thường hướng dẫn cha mẹ và hỗ trợ để giúp con:
1. Giảm căng thẳng và lo âu. Căng thẳng và lo âu là một trong những yếu tố có thể làm triệu chứng Tics nặng hơn. Bác sĩ có thể khuyên cha mẹ:
- Tạo cơ hội cho con tham gia các hoạt động mà con yêu thích, chẳng hạn như vẽ tranh, chơi nhạc cụ, hoặc vận động thể chất nhẹ nhàng.
- Hạn chế để con dành quá nhiều thời gian trước màn hình điện tử, vì điều này có thể khiến não bộ căng thẳng hơn.
- Giảm tải áp lực học tập nếu có thể, đảm bảo con có thời gian thư giãn và nghỉ ngơi.
2. Tránh để con cảm thấy buồn chán. Những lúc buồn chán, Tics có thể xuất hiện nhiều hơn. Vì vậy:
- Cha mẹ nên cố gắng dành thời gian chất lượng cho con, như cùng con đọc sách, trò chuyện, massage thư giãn cho nhau, hoặc tham gia các hoạt động gia đình.
- Khuyến khích con khám phá những sở thích mới để giữ cho tâm trạng vui vẻ và năng động.
3. Đảm bảo con được nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc. Giấc ngủ đủ và chất lượng là yếu tố quan trọng để giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của Tics. Cha mẹ có thể giúp con:
- Xây dựng thói quen đi ngủ đúng giờ.
- Tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái cho con.
4. Đồng hành và thấu hiểu con. Một trong những điều quan trọng nhất mà cha mẹ có thể làm là:
- Tránh nhắc nhở hoặc la rầy con về các triệu chứng Tics. Điều này chỉ làm con cảm thấy áp lực hơn.
- Không ép con phải kiểm soát Tics vì điều này rất khó và có thể làm con mệt mỏi.
- An ủi, động viên con và giải thích rằng Tics không phải là lỗi của con. Hãy giúp con hiểu rằng mọi người xung quanh yêu thương con dù con có những biểu hiện này.
LIỆU PHÁP HỖ TRỢ CHUYÊN SÂU CHO TRẺ RỐI LOẠN TICS
Tùy vào mức độ ảnh hưởng của Tics đến cuộc sống, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp hỗ trợ chuyên biệt, bao gồm:
Liệu pháp hành vi
Đây là phương pháp giúp trẻ học cách kiểm soát và giảm tần suất Tics thông qua những kỹ thuật như “đảo ngược thói quen” (Habit Reversal Training).
Trẻ sẽ được hướng dẫn cách thay thế Tics bằng các hành động hoặc phản ứng khác phù hợp hơn.
Sử dụng thuốc hỗ trợ
Nếu Tics ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống hoặc gây rối loạn cảm xúc của con, bác sĩ có thể kê một số loại thuốc giúp giảm triệu chứng.
Thuốc có thể giúp điều chỉnh các chất dẫn truyền thần kinh trong não hoặc hỗ trợ tâm lý để con cảm thấy dễ chịu hơn:
- Trẻ có rối loạn Ám Ảnh Cưỡng Chế – OCD đi kèm: Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI).
- Trẻ có rối loạn Tăng Động Giảm Chú Ý – ADHD đi kèm: Thuốc đồng vận giao cảm – Alpha Adrenergic Agonist.
- Tics dai dẳng cần can thiệp: Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ 2 – SGAs; Topiramate.
LỜI NHẮN NHỦ GỬI ĐẾN CÁC BẬC CHA MẸ
Nhi Đồng Con Cưng hiểu rằng: Việc đồng hành cùng con đối mặt với Tics không hề dễ dàng, nhưng cha mẹ không hề đơn độc đâu! Hãy nhớ rằng tình yêu thương, thấu hiểu và sự kiên nhẫn của cha mẹ là điều quý giá nhất với con trong thời gian này. Bên cạnh đó, bác sĩ và các chuyên gia luôn ở đây để hỗ trợ gia đình. Với các phương pháp đúng đắn và sự chăm sóc phù hợp, triệu chứng Tics có thể được kiểm soát hiệu quả, giúp con tự tin hơn và phát triển khỏe mạnh!
ĐẶT HẸN KHÁM – BOOK A DOCTOR’S APPOINTMENT
BÁC SĨ CHUYÊN KHOA
Bác sĩ Nguyễn Đức Hòa – Chuyên khoa Thần kinh Nhi tại Bệnh viện Nhi Đồng 2. Bác sĩ có gần 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Thần kinh Nhi, chuyên chẩn đoán và điều trị các rối loạn thần kinh ở trẻ em và các bệnh lý nội nhi tổng quát.
