Biến chủng mới của COVID-19 đang có dấu hiệu quay trở lại, gây lo lắng cho nhiều gia đình, và tại nhidongconcung.vn, chúng tôi cung cấp thông tin y khoa cập nhật nhất. Bài viết này sẽ giúp ba mẹ nhận diện triệu chứng của virus biến đổi và cách ứng phó để bảo vệ con yêu.
Các Biến Chủng Mới Của COVID-19 Đang Lưu Hành Là Gì?
Dù đại dịch không còn là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, virus SARS-CoV-2 vẫn liên tục tiến hóa, tạo ra các biến thể mới. Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), trong năm 2025, các biến thể phụ của Omicron vẫn chiếm ưu thế. Gần đây nhất, sự chú ý đang đổ dồn vào nhóm biến thể được gọi là “FLiRT”, bao gồm các dòng phụ như KP.2 và KP.3, cùng với biến thể NB.1.8.1, một hậu duệ của dòng JN.1. Tại Việt Nam, kết quả giải trình tự gen vào giữa năm 2025 cho thấy biến thể NB.1.8.1 đã chiếm ưu thế ở một số khu vực. Những biến thể mới này có những đột biến trên protein gai, được cho là giúp chúng lẩn tránh hệ miễn dịch hiệu quả hơn và tăng khả năng lây truyền. Tuy nhiên, WHO đánh giá rủi ro sức khỏe cộng đồng từ các biến thể này ở mức thấp, và chưa có bằng chứng cho thấy chúng gây bệnh nặng hơn so với các biến chủng trước đây.
7 Triệu Chứng Nhiễm Biến Chủng Mới Ở Trẻ Em Phụ Huynh Cần Nhận Biết
Kinh nghiệm thực tế trong điều trị tại Nhi Đồng Con Cưng cho thấy, các triệu chứng của biến chủng COVID-19 mới ở trẻ em thường dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường hoặc các bệnh nhiễm siêu vi khác. Ba mẹ cần lưu ý các dấu hiệu sau để nhận biết sớm:
- Đau họng: Đây là một trong những triệu chứng nổi bật và thường xuất hiện sớm nhất. Trẻ có thể than phiền về cảm giác đau, rát, khô hoặc ngứa ở cổ họng, gây khó khăn khi nuốt.
- Sốt hoặc ớn lạnh: Trẻ có thể sốt, thường ở mức độ nhẹ đến trung bình (37.5 – 38.5°C), kèm theo cảm giác ớn lạnh. Tuy nhiên, không phải trẻ nào nhiễm bệnh cũng bị sốt.
- Ho: Trẻ có thể bị ho khan, dai dẳng, gây khó chịu, hoặc ho có đờm. Cơn ho có thể kéo dài ngay cả khi các triệu chứng khác đã thuyên giảm.
- Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi: Triệu chứng này rất phổ biến, tương tự như cảm lạnh.
- Mệt mỏi và đau nhức cơ thể: Trẻ có thể trông uể oải, lừ đừ, kém hoạt bát hơn bình thường và than phiền về tình trạng đau mỏi khắp người, đau đầu.
- Rối loạn tiêu hóa: Một số trẻ có thể gặp các vấn đề về tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng hoặc tiêu chảy.
- Mất vị giác hoặc khứu giác: Triệu chứng từng rất đặc trưng cho các chủng virus ban đầu nay đã trở nên ít phổ biến hơn ở các biến thể mới, nhưng vẫn có thể xảy ra.
Bảng So Sánh Triệu Chứng Biến Chủng Mới Với Cúm Mùa và Cảm Lạnh Thông Thường
Việc phân biệt giữa COVID-19, cúm và cảm lạnh dựa trên triệu chứng ban đầu là rất khó khăn. Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp ba mẹ có cái nhìn tổng quan hơn. Tuy nhiên, để có chẩn đoán chính xác nhất, việc thực hiện xét nghiệm là cần thiết.
| Triệu Chứng | COVID-19 (Biến chủng mới) | Cúm Mùa | Cảm Lạnh Thông Thường |
|---|---|---|---|
| Sốt | Thường gặp, có thể sốt nhẹ đến cao. | Thường gặp, sốt cao và đột ngột. | Hiếm gặp, thường chỉ sốt nhẹ. |
| Ho | Thường gặp, có thể ho khan hoặc ho có đờm. | Thường gặp, ho khan và nặng. | Thường gặp, ho nhẹ. |
| Đau họng | Rất phổ biến và thường là triệu chứng sớm. | Thỉnh thoảng. | Phổ biến. |
| Đau nhức cơ thể | Thường gặp, mức độ từ nhẹ đến vừa. | Rất phổ biến, đau nhức dữ dội. | Thỉnh thoảng, ở mức độ nhẹ. |
| Mệt mỏi | Thường gặp, có thể kéo dài. | Rất phổ biến, mệt mỏi kiệt sức. | Nhẹ, ít gặp. |
| Nghẹt mũi/Chảy mũi | Phổ biến. | Thỉnh thoảng. | Rất phổ biến. |
| Mất vị giác/khứu giác | Ít gặp hơn so với các chủng cũ nhưng vẫn có thể xảy ra. | Hiếm gặp. | Hiếm gặp. |
Mức Độ Nguy Hiểm và Hiệu Quả Vắc-xin Với Biến Thể Mới
Một câu hỏi lớn mà các bậc phụ huynh quan tâm là liệu các biến chủng mới có nguy hiểm hơn không và vắc-xin hiện tại còn tác dụng bảo vệ không. Theo các dữ liệu ban đầu từ WHO và CDC, mặc dù các biến thể như NB.1.8.1 hay nhóm FLiRT có khả năng lây lan nhanh, chúng không cho thấy bằng chứng về việc gây bệnh nặng hơn so với các biến thể Omicron trước đó. Hầu hết các ca bệnh, đặc biệt ở người đã có miễn dịch (do tiêm chủng hoặc đã từng mắc bệnh), thường ở thể nhẹ. Tuy nhiên, một nguyên tắc quan trọng mà các bác sĩ nhi khoa luôn nhấn mạnh là không được chủ quan, đặc biệt là với các đối tượng nguy cơ cao như trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh nền (hen suyễn, bệnh tim bẩm sinh, tiểu đường, béo phì…) và người lớn tuổi.
Về hiệu quả của vắc-xin, các chuyên gia y tế khẳng định rằng việc tiêm vắc-xin phòng COVID-19, đặc biệt là các mũi tiêm cập nhật, vẫn là biện pháp hữu hiệu nhất để giảm nguy cơ trở nặng, nhập viện và tử vong. Vắc-xin giúp hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể có khả năng nhận diện và trung hòa nhiều biến thể khác nhau của virus, kể cả các dòng phụ mới.
Dấu Hiệu COVID-19 Trở Nặng Ở Trẻ: Khi Nào Cần Đưa Con Đến Gặp Bác Sĩ Ngay?
Hầu hết trẻ em mắc COVID-19 có thể được chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, ba mẹ cần theo dõi sát sao và đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế uy tín như Nhi Đồng Con Cưng khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu “cờ đỏ” nào sau đây:
- Khó thở: Đây là dấu hiệu nguy hiểm nhất. Ba mẹ cần quan sát nhịp thở của con (thở nhanh hơn bình thường), thở co kéo lồng ngực (phần dưới lồng ngực lõm vào khi trẻ hít vào), thở rên, cánh mũi phập phồng.
- Sốt cao liên tục không hạ: Trẻ sốt trên 39°C, đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều nhưng không đáp ứng hoặc sốt lại ngay sau khi thuốc hết tác dụng. Với trẻ sơ sinh, bất kỳ cơn sốt nào cũng cần được bác sĩ thăm khám.
- Dấu hiệu thần kinh: Trẻ li bì, lừ đừ, khó đánh thức, ngủ nhiều bất thường, hoặc ngược lại, quấy khóc, vật vã, kích thích. Đặc biệt nguy hiểm là tình trạng co giật.
- Dấu hiệu mất nước: Trẻ nôn ói nhiều, tiêu chảy, không ăn uống được, môi khô, mắt trũng, khóc không có nước mắt, tiểu ít hơn bình thường (tã không ướt trong 6-8 tiếng).
- Thay đổi màu sắc da, môi, móng tay: Da, môi hoặc đầu ngón tay của trẻ trở nên tím tái hoặc nhợt nhạt.
- Đo SpO2 (nồng độ oxy trong máu) thấp: Nếu có máy đo tại nhà, chỉ số SpO2 dưới 95% là dấu hiệu cần được can thiệp y tế ngay lập tức.
Hướng Dẫn Chăm Sóc Trẻ Mắc COVID-19 Tại Nhà Chuẩn Y Khoa
Khi trẻ được chẩn đoán mắc COVID-19 thể nhẹ và được chỉ định theo dõi tại nhà, việc chăm sóc đúng cách là yếu tố quyết định giúp trẻ mau hồi phục. Ba mẹ hãy tuân thủ các nguyên tắc sau:
1. Cách ly và nghỉ ngơi
Cho trẻ nghỉ ngơi trong một phòng riêng, thông thoáng, luôn mở cửa sổ để không khí lưu thông. Hạn chế tiếp xúc với các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền.
2. Hạ sốt và giảm đau đúng cách
Chỉ dùng thuốc hạ sốt khi trẻ sốt từ 38.5°C trở lên. Sử dụng Paracetamol với liều 10-15mg/kg/lần, cách 4-6 giờ/lần. Hoặc Ibuprofen (cho trẻ từ 6 tháng tuổi) với liều 5-10mg/kg/lần, cách 6-8 giờ/lần. Luôn đọc kỹ hướng dẫn và dùng đúng liều lượng theo cân nặng của trẻ. Lau người bằng nước ấm để giúp trẻ dễ chịu hơn.
3. Dinh dưỡng và bù đủ nước
Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng. Khuyến khích trẻ uống nhiều nước, sữa, nước trái cây hoặc dung dịch điện giải (Oresol) pha đúng cách. Cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để trẻ không bị chán ăn.
4. Vệ sinh đường hô hấp
Dùng nước muối sinh lý 0,9% để nhỏ hoặc xịt mũi cho trẻ, giúp làm loãng dịch tiết, giảm nghẹt mũi. Hướng dẫn trẻ lớn hơn súc họng bằng nước muối để giảm đau họng.
5 Biện Pháp Chủ Động Phòng Ngừa Biến Chủng Mới Cho Cả Gia Đình
Trong bối cảnh virus liên tục biến đổi, việc phòng bệnh chủ động luôn là chiến lược tốt nhất. Bộ Y tế và các tổ chức y tế thế giới tiếp tục khuyến cáo các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sau:
- Tiêm chủng đầy đủ: Đây vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Hãy đảm bảo trẻ và cả gia đình được tiêm đầy đủ các mũi vắc-xin COVID-19 theo khuyến cáo của cơ quan y tế.
- Đeo khẩu trang: Đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng, đông người, trên phương tiện giao thông hoặc tại các cơ sở y tế.
- Rửa tay thường xuyên: Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây, hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn.
- Tăng cường thông khí: Giữ nhà cửa thông thoáng bằng cách mở cửa sổ, cửa chính để không khí trong lành lưu thông, giúp làm giảm mật độ virus trong không khí.
- Nâng cao sức đề kháng: Xây dựng một lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng cân bằng, ngủ đủ giấc và tăng cường vận động thể chất để có một hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Lời Kết Từ Nhi Đồng Con Cưng
Sự trở lại của các biến chủng COVID-19 mới là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, việc trang bị kiến thức y khoa đúng đắn và giữ một tâm thế bình tĩnh là cách tốt nhất để ba mẹ bảo vệ sức khỏe cho con. Đừng quá hoang mang, hãy chủ động phòng ngừa và biết cách xử trí khi cần thiết.
Nếu ba mẹ có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn chuyên sâu, đừng ngần ngại liên hệ Hotline (Zalo): 0349.950.111 hoặc đặt hẹn trực tiếp tại địa chỉ 6A Tống Hữu Định, P. Thảo Điền, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh để các bác sĩ tại Nhi Đồng Con Cưng có thể thăm khám và hỗ trợ cho bé!
Lưu ý: Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ. Để được tư vấn và thăm khám chính xác, ba mẹ vui lòng đưa bé đến các cơ sở y tế uy tín.
